Het weinige dat we over de Griekse geschiedschrijver Diodoros van Sicilië weten, is afkomstig uit zijn eigen werk. Hij werd in het begin van de 1ste eeuw v.Chr. geboren in de stad Agyrion in Centraal-Sicilië en leefde tot in de jaren 30 v.Chr. Hij vatte het plan op een wereldgeschiedenis vanaf de oorsprong van de wereld tot in zijn eigen tijd te schrijven in een ‘Bibliothekè’ van veertig boeken, waarvan er vijftien volledig bewaard bleven. Van de overige werden beknopte, door anderen gemaakte samenvattingen overgeleverd. Hij werkte in Alexandrië en in Rome en raadpleegde er een groot aantal bronnen in de bibliotheken. Hij ging chronologisch te werk en gaf de gebeurtenissen nauwkeurig en getailleerd weer.
Van de vijftien overgeleverde boeken vertaalt classicus John Nagelkerken er nu vier: boek I over Egypte en de drie boeken XI-XIII over de Griekse wereld in de 5de eeuw v.Chr. In de inleiding situeert hij Diodoros en de door hem vertaalde boeken en gaat hij beknopt in op Diodoros’ talenkennis, zijn annalistische werkwijze – de gebeurtenissen worden jaar per jaar synchroon verteld, ongeacht waar ze zich afspeelden –, de dateringen en de vertaalkeuzes. Diodorus opende zijn werk met een korte inleiding waarin hij zijn visie op de geschiedenis onder woorden bracht, waarna hij overging op de geschiedenis van Egypte.
Egyptoloog Omar Ghaly leidt boek I over Egypte in, waarbij hij er terecht op wijst dat Diodoros dichter bij onze tijd staat dan bij de tijd van de bouw van de grote piramides. Diodoros verkreeg zijn kennis over Egypte tijdens een langdurig verblijf en onderzoek aldaar, onder andere in de toen wereldberoemde bibliotheek van Alexandrië, en verder van de priesters, want zelf las hij vermoedelijk geen hiërogliefen. Hij vermeldde zaken die wij niet uit andere bronnen kennen, en worstelde met de interpretatie van die niet-Griekse cultuur, die hij probeerde te doorgronden. De inleiding wordt afgesloten met een korte, maar relevante bibliografie en een verwijzing naar de oudere geschiedschrijvers, waarvan Diodoros fragmenten opnam, waarna de vertaling van het boek door Nagelkerken volgt.
Vertaler Nagelkerken zelf leidt de boeken over de Griekse wereld in de 5de eeuw v.Chr. in. Het betreft de boeken XI (480 – 451 v.Chr.), XII (450 – 416 v.Chr.) en XIII (415 – 405 v.Chr.), dus vanaf Xerxes’ veldtocht in de tweede Perzische Oorlog tot het jaar 405 v.Chr. ten tijde van de Peloponnesische Oorlog. Diodoros gaf veel informatie over de periode tussen die twee oorlogen, waarover we veel minder info vinden in het werk van Herodotos en in dat van Thucydides. Hij had daarbij veel aandacht voor zijn geboortestreek Sicilië, dat samen met Zuid-Italië bekendstond als Groot Griekenland, en nam veel fragmenten op van oudere geschiedschrijvers, waarvan de werken niet tot ons kwamen.
De vertaling is soepel en vlot leesbaar, maar de werkwijze van de annalistiek in de boeken over Griekenland verhindert voor een hedendaagse lezer een samenhangende lectuur, omdat Diodoros beschrijft wat synchroon in de tijd gebeurde ongeacht de plaats. In dat opzicht laat het boek over Egypte zich vlotter lezen. Achteraan vervolledigen noten, een degelijk register met verwijzingen naar de passage in de boeken en vijf zwart-witkaarten deze mooie vertaling van een belangrijke bron over de Griekse wereld in zijn ‘Gouden Eeuw’.