In de Honderdjarige Oorlog, traditioneel gedateerd van 1337 tot 1453, traden een paar van de beroemdste figuren uit de geschiedenis in tot de verbeelding sprekende veldslagen op, zoals Eduard III bij Crécy, de Zwarte Prins bij Poitiers, Hendrik V bij Azincourt en Jeanne d’Arc bij Orleans. De oorlog bood inspiratie voor drama’s van Shakespeare en voor historische speelfilms. Maar het label ‘Honderdjarige Oorlog’ werd pas achteraf in de 19de eeuw gemunt. In ‘Tweehonderd jaar oorlog’ rekt de Amerikaanse historicus Michael Livingston ‘De strijd tussen Frankrijk en Engeland die Europa verscheurde’ op tot een periode van twee eeuwen, 1292-1492, die grosso modo overeenkomen met de hele late middeleeuwen.
Livingston is hoogleraar aan de militaire academie van South Carolina, alwaar hij militaire en culturele geschiedenis van de middeleeuwen onderwijst, en schreef meerdere bekroonde boeken over middeleeuwse oorlogsvoering en historische romans.
In het voorwoord staaft hij zijn uitgangspunt om de Honderdjarige Oorlog tussen Engeland en Frankrijk op te rekken tot twee eeuwen, beginnend met een tijdens de regering van de Franse koning Filips IV uit de hand gelopen conflict, vergelijkbaar met de moord op Franz-Ferdinand te Sarajevo op 28 juni 1914 als aanleiding voor de Eerste Wereldoorlog. In de inleiding ‘De oorlogen voor de Oorlog’ neemt hij een lange aanloop met het embryonale ontstaan van Frankrijk onder Clovis, de Vikingen in Normandië, Normandisch Engeland en de ‘Eerste Honderdjarige Oorlog’ (1159-1259) of de strijd tussen Capetingers en Plantagenets met de Slag van Bouvines (1214) en afgesloten met het Verdrag van Parijs (1259).
Livingston biedt dan een gedetailleerde verhalende geschiedenis, beginnend in 1292 en eindigend in 1492, in elf hoofdstukken, die netjes gedateerd worden en met vooraan telkens een index. In de keten van evenementen focust hij op sleutelgebeurtenissen, die hij vergelijkt met de sluitstenen van een middeleeuwse boog. In de ‘Conclusie: de oorlogen na de Oorlog’ wijst hij op de veranderde militaire condities, de politieke gevolgen en de nationale mythen, in Frankrijk rond de dynastie, in Engeland rond het eilandgevoel en het Engels-zijn en de Engels-Franse rivaliteit die naar de buiten-Europese wereld verschoof.
Livingston laat overtuigend zien dat het conflict tot ver buiten de grenzen van Frankrijk en Engeland, niet in het minst in de Lage Landen, repercussies had. Verder heeft hij veel aandacht voor de militaire topografie, zoals die nog uit het actuele landschap kan worden afgeleid, de militaire organisatie en technologie (langboog versus kruisboog) en de economische factoren (Franse wijn, Engelse wol, Vlaams laken). Hij wijst ook op de rol van de oorlog in de vorming van politieke systemen en nationale identiteiten. Hij besluit dat het niet zozeer om een dynastiek conflict – de aanspraak van Edward III op de Franse troon – ging dan wel om het Franse verzet tegen Engeland als obstakel in de Franse staatsvorming.
Wat de Lage Landen betreft steunt hij wel uitsluitend op Engelstalige en Franstalige literatuur. Stambomen en meer kaarten waren nuttig geweest, evenals een betere legende bij de opgenomen zwart-witkaarten. Een kleurenkatern, noten, bibliografie en een register vervolledigen deze nieuwe benadering van de Europese conflicten in de late middeleeuwen.