Verweven werelden van Brugge

In “Verweven werelden van Brugge”, een prachtig boekwerk bij de gelijknamige tentoonstelling in de gloednieuwe Brugse kunsthal BRUSK, wordt het verhaal van het middeleeuwse Brugge nog eens uit de doeken gedaan. Met een historicus als Peter Frankopan aan het roer, auteur van het succesvolle boek “De zijderoutes. Een nieuwe wereldgeschiedenis” (2016), kan je er echter van op aan dat de blik verder dan de muren van de stad en de Noordzee reikt. De uitstraling van het middeleeuwse Brugge was slechts mogelijk dankzij haar positie in een uitgebreid en ingewikkeld netwerk. Dat onze kijk op de plaatselijke geschiedenis zich verbreedt maakt de rol van Brugge niet minder belangwekkend, integendeel. Brugge was een stip op de laatmiddeleeuwse wereldkaart, maar wel een stip van betekenis tussen talloze andere belangwekkende steden en regio’s. De stad groeide tussen 900 en 1500 uit tot een knooppunt van macht en prestige in een complex web dat zich over Europa, Azië en Noord-Afrika uitstrekte en in elkaar vervlochten geraakte door commerciële, politieke en diplomatieke belangen. Maar het was niet al commercie wat de klok sloeg in die premoderne wereld. De stad was eveneens het uitgelezen podium om invloed, prestige en rijkdom te etaleren. Het aandeel van religie en devotie mocht in dit vertoon nooit onderschat worden. Godvrezendheid gaf aanleiding tot artistieke vernieuwing, tot prestigieuze uitwisselingen en tot wat de historicus Andrew Brown “de spanningen binnen de laatmiddeleeuwse religiositeit tussen werelds succes en vroomheid” noemt. Spanning zit er op vele domeinen van de middeleeuwse samenleving en ook op het boek zelf, dat zich in veertien essays van telkens een andere auteur, tussen Brugge en de wereld beweegt, tussen Vlamingen en Normandiërs, Arabieren, Engelsen, Byzantijnen, Scandinaviërs… De lezer krijgt geen rechtlijnig gecomponeerd verhaal voorgeschoteld, maar een behoorlijk stevige combinatie  van geschiedenissen die vooral het internationale web in gedachten houdt, de verweven werelden waarin Brugge haar kosmopolitische rol speelde en na enkele eeuwen weer kwijtraakte.