Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

Een wrang feest: hoe velen de bevrijding niet overleefden

Marjolein Bax
Een wrang feest: hoe velen de bevrijding niet overleefden
Balans, 2020, 314 blz., EUR 22,99
ISBN: 9789463820837

Op 4 mei 1945 capituleerden de Duitse troepen in Noordwest-Europa. In het toen nog bezette deel van Nederland, namelijk het westen van het land, bevonden zich nog 120.000 Duitse soldaten. Tot aan de algemene en onvoorwaardelijke capitulatie van Duitsland op 8 mei vielen er in West-Nederland nog 220 doden bij allerlei schietincidenten: 160 Nederlanders en zestig Duitsers. Hoe kon dat? Tv-redactrice Marjolein Bax schreef er een goed gedocumenteerd boek over.
In de capitulatievoorwaarden van 4 mei stond duidelijk gestipuleerd dat de Duitsers enkel maar door Canadese troepen mochten ontwapend worden. Tot aan hun komst (vanaf 7 mei) mochten de leden van de Binnenlandse Strijdkrachten (BS), een door de westerse geallieerden afgedwongen koepelorganisatie van het Nederlandse verzet, niet gewapend op straat komen. Laat staan Duitsers aanhouden en ontwapenen. Maar zoals ook in ons land was het verzet in mei 1945 fenomenaal gegroeid — in Vlaanderen was dat al in de septemberdagen van 1944 het geval. Officiële cijfers geven aan dat tijdens de bezettingsjaren het Nederlandse verzet zo’n 25. à 45.000 leden telde; tijdens de meidagen liep dat cijfer op tot het gigantische 150. à 260.000 lieden. Een dorp in Friesland telde tijdens de jaren 1943/1944 acht verzetsmensen. Plots in mei 1945 vermenigvuldigde dat cijfer zich tot 168. 
Deze al of niet terechte weerstanders waren doorgaans goed bewapend door droppings. In mei 1945 waren deze lui, veelal jonge avontuurlijke types, in een doldrieste en overenthousiaste stemming om hun wapens te kunnen gebruiken. “We wilden ze te lijf”. Met ‘ze’ werden uiteraard de goedgetrainde en bewapende Duitsers bedoeld.
Tot aan de komst van de geallieerden liep er in het nog bezette deel van het land, tussen de feestvierende menigte, vanaf 5 mei een explosief mengsel rond van onrustige Duitse soldaten die niet wisten wat de toekomst zou brengen —heel wat onder hen vreesden naar de Sovjet-Unie gedeporteerd te zullen worden—, angstige collaborateurs en onbesuisde verzetslieden. De Duitsers wisten dat ze enkel de geallieerden dienden te gehoorzamen.
Tegen de bevelen in trok een aantal  bewapende BS’ers de straat op om het tegen de Duitsers op te nemen. Op diverse plaatsen in West-Nederland kwam het tot een reeks schietincidenten waarbij de BS’ers het meestal dienden af te leggen tegenover de Duitse bezetters. Bovendien kwamen hierbij een aantal onschuldige burgers om het leven. 
Wat aan de BS’ers wel was toegestaan, was het aanhouden van collaborateurs en het kaalscheren van zogenaamde moffenmeiden, meisjes en vrouwen die een relatie met Duitse soldaten hadden, of ervan verdacht werden. 
Voor haar boek met de terecht gekozen titel Een wrang feest deed Marjolein Bax vier jaar onderzoek. Ze bezocht archieven, las kranten uit die tijd, spoorde dagboekfragmenten op, legde contact met behulpzame dorpsarchivarissen en heemkundigen en zocht getuigen op. Het resultaat is een glashelder geschreven boek, geïllustreerd met een reeks foto’s van slachtoffers. Achteraan haar boek staat een overzichtslijst met alle geregistreerde schietincidenten tussen 4 en 8 mei 1945. 
Opmerkelijk is ook dat de Canadezen achteraf geen enkele Duitser ter verantwoording riepen. Tevens werd ieder Nederlands verzoek tot uitlevering geweigerd. Wellicht had dat te maken omdat de BS zich niet aan de overeenkomst van 4 mei gehouden hadden. Van Nederlandse zijde werden de meeste doden van na 4 mei 1945 niet erkend als oorlogsslachtoffers, waardoor een uitkering uitbleef en sommige gezinnen in diepe armoede gestort werden.
Een historisch gefundeerd boek dat voor veel lezers een openbaring zal zijn. 
Met eindnoten en bibliografie. Een register ontbreekt.

[Pieter Jan Verstraete - 09/05/2020]