Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens

Willem
Reynaert de Vos, vertaling en nawoord René Broens
Voetnoot, 2020, 220 blz., EUR 23,00
ISBN: 9789491738678

Het 13de-eeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde geldt nog altijd als het hoogtepunt van de Middelnederlandse literatuur. De Neerlandicus René Broens bestudeert het werk al bijna twee decennia. Nieuwe inzichten als gevolg daarvan brachten Broens ertoe om een nieuwe vertaling – hertaling – te maken, die afwijkt van zijn vorige (2010) en bestaande vertalingen.
In zijn nawoord verantwoordt Broens zijn nieuwe vertaling en interpretatie. Hij presenteert zijn hertaling als een voordrachttekst zonder parallelle brontekst. Hij wijst voor vertalers op de valkuilen van taalverschillen, bv. het Middelnederlandse ‘fel’ voor ‘boosaardig’. Verder benadrukt hij de culturele context, die voor de auteur en zijn doelpubliek door en door christelijk was. Hij laat zien dat oplossingen van vertaalproblemen met het rijm inhoudelijke consequenties hebben. Net als de auteur van het Middelnederlandse origineel, Willem die de Madoc schreef en waar verder niets over bekend is, koos Broens voor gepaard rijmende, los jambische viervoeters. Hij wil daarmee eer betonen aan de auteur, die ook qua poëtische vernieuwing een grootmeester was, en hij ondervond als voordrachtkunstenaar dat dat werkte. Het moet gezegd dat Broens’ vertaling zich vlot lezen laat lezen en uitnodigt tot hardop lezen of voordragen.
In het tweede deel van zijn nawoord geeft Broens zijn interpretatie. Zijn bijna twee decennia durende onderzoek mondde uit in een interpretatie die afwijkt van die van de beeldbepalende onderzoekers, zodat hij op tegenspraak stootte in de academische wereld. Als interpretatiesleutels gebruikt hij het genre, de hoofdfiguur, de intertekstuele dialoog en de historische en religieuze context. Hij stelt dat er te weinig rekening mee gehouden werd dat het een dierenepos betreft, dat de hoofdfiguur verkeerd werd ingeschat, dat de tekst onvoldoende vergeleken werd met toonaangevende teksten van die tijd en het werk onvoldoende in zijn historische context werd geplaatst. Daardoor werd de humor voor een groot stuk aan het oog onttrokken, waardoor de moralistische interpretatie van dit meesterwerk bovendrijft. Het genre dierenepos hield de mogelijkheid in van humor op basis van de afwisseling tussen het antropomorfe en het dierlijke. De hoofdfiguur ziet Broens als een trickster, een ambivalente schelm. De tekst werd volgens Broens te weinig vergeleken met heiligenlevens of vitae en andere religieuze teksten, omdat men vanuit een vertekend middeleeuwenbeeld onvoldoende de koppeling tussen humor en religie onderkent. De Reynaert zou volgens hem dan ook een sociale parodie op het Johannesevangelie zijn. Qua historische context stelt hij dat de auteur de schelm Reynaert inzet om de eigen samenleving te fileren. Hij zou via Nobel de schijnheiligheid van de Franse koningen – de Capetingers – aanklagen en spotten met de bedelorden. Zijn conclusie luidt dan ook dat Van den vos Reynaerde een schelmenverhaal, een omgekeerd passieverhaal en een bijtende satire was.
Niet alle elementen van zijn interpretatie zullen de lezer overtuigen. De satire toespitsen op de Frans-Vlaamse betrekkingen in de 13de eeuw vereist grondiger historisch onderzoek. Het is dan ook uitkijken naar de beloofde meer omvattende studie. Maar Broens’ vertaling zet in elk geval ertoe aan Van den vos Reynaerde te gaan herlezen en zelfs hardop voor te lezen of voor te dragen.

[Walter Smits - 13/10/2020]