Allemaal de schuld van Montgomery. De familie Van Rossem in de laatste oorlogsmaanden

Zo’n 75 jaar na het gebeuren in september 1944 zijn de militaire historici het wel met elkaar eens: het mislukken van operatie Market Garden was vooral te wijten aan de Britse veldmaarschalk Bernard Montgomery. Verblind door ijdelheid en jaloersheid wilde hij zijn Amerikaanse collega’s (Patton, Bradley en Eisenhower) op het slagveld overtroeven. Hij onderschatte hierbij de resterende strijdkrachten van de Wehrmacht op een schromelijke wijze, en verlangde verder het militair onmogelijk van zijn soldaten, die hem de zege dienden te bezorgen.

Voor miljoenen Nederlanders had de totale mislukking van Montgomery verstrekkende en bittere gevolgen. De geallieerde opmars naar Duitsland stokte bij de grote rivieren door de volledig mislukking van de luchtlandingsoperaties. In het westen van Nederland brak een paar maanden later een hongersnood uit. Deze Hongerwinter was, volgens Nederlands bekendste historicus Maarten van Rossem, in grote mate te wijten aan de Nederlandse regering in Londen. Op voorhand had zij geloofd in de overwinning van Montgomery en het feit voor waar aangenomen, dat de oorlog tegen Kerstmis gewonnen zou zijn. Zij had vervolgens opgeroepen tot een algemene spoorwegstaking waardoor de bevoorrading ineen stortte. Er kon geen voedsel meer bezorgd worden aan de overbevolkte Randstad.

Historicus Van Rossem heeft deze episode verknoopt met zijn eigen familiegeschiedenis. Vooral dan met zijn grootvader Arnold van Rossem die in Delft woonde, en vandaar uit in briefwisseling stond met zijn familie. Deze brieven bleven bewaard en Van Rossem verwerkte ze op handige wijze in zijn boekje. Zijn speculaties over een mogelijk einde van de oorlog zijn vooral interessant omdat opa Arnold er eigenlijk voortdurend naast zat. Hoofdonderwerp in deze brieven is evenwel de voedselsituatie en de zoektochten naar voedsel. 

Een bijzonder leesbaar boekje en bovendien aantrekkelijk uitgegeven. Met register.