Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

Lachend naar Walhalla. De heroïsche dood en de Vikingen

Tom Shippey
Lachend naar Walhalla. De heroïsche dood en de Vikingen
Omniboek, 2021, 423 blz., EUR 29,99
ISBN: 9789401918282

Tom Shippey exploreert in "Lachend naar Walhalla" het thema van De heroïsche dood en de Vikingen, zoals de ondertitel luidt. De auteur is mediëvist, specialist in de Oud- en Middelengelse en de Oudnoorse letterkunde en Tolkiendeskundige, die de Lord of the Rings-films behoedde voor afwijkingen van de originele boeken.
De Vikingen hadden bijna drie eeuwen een enorme invloed op Europa van Ierland tot Oekraïne en van IJsland tot Gibraltar. Nochtans waren ze in mankracht en middelen de mindere van de Europese koninkrijken. Shippey brengt hun impact in relatie met hun denkwereld en hun doodsethos. Die denkwereld wil hij in kaart brengen aan de hand van de Oudnoorse literatuur, die via het afgelegen IJsland bewaard bleef. Die literatuur was toegespitst op doodsscènes, het trotseren van de vijand, roemrijk laatste verzet en vermaarde laatste woorden. In alle verhalen, saga’s en legenden was er een constante van doodsverachting. Dat werd lange tijd afgedaan als middeleeuwse verbeelding op het moment dat die literatuur op schrift werden gesteld. Shippey wil dus achterhalen in welke mate de denkwereld, zoals verbeeld in de literatuur, een grond van realiteit had.
De auteur wijst expliciet op het onderscheid tussen Scandinaviërs en ‘Vikings’, het Oudnoors voor piraten of plunderaars. Men mag volgens hem die groepen niet door elkaar halen om de Vikingen te rehabiliteren. Veel werken die beweren over de Vikingen te gaan, trekken zich terug op de wetenschappelijke comfortzone van ontdekkingstochten en handelsrelaties. Men neemt de literaire bronnen vaak niet serieus en men gaat daarbij voorbij aan de ideologie en het zelfbeeld van de Vikingen. De Vikingen als plunderaars waren wel degelijk vaak onbetrouwbaar en altijd gevaarlijk in de omgang.
Shippey beschrijft de denkwereld van de Vikingen, waarbij hij telkens nagaat hoe betrouwbaar de literaire representatie van het Vikingtijdperk in de saga’s en gedichten was. In deel I laat hij zien hoe de goden en de helden uit de literatuur omgingen met de dood, maar op een totaal andere manier dan in christelijk Europa. Hij analyseert de Vikinghumor, die een essentieel onderdeel was van hun doodscultus, maar in latere tijden nauwelijks nog begrepen werd. In deel II confronteert hij die denkwereld met een veelheid van bronnen afkomstig uit de gebieden van Vikingactiviteit buiten Scandinavië en Brittannië. In deel III onderzoekt hij de Vikingmentaliteit op basis van drie koningssaga’s uit de Heimskringla, de 13de-eeuwse schriftelijke neerslag van de mondelinge overleveringen in IJsland.
Shippey ontkracht de these dat het Vikingethos, zoals het naar voren komt uit de literatuur, allemaal fantasie zou zijn. De overeenstemming in verhalen, gedichten en verslagen van zoveel min of meer op zichzelf staande auteurs hadden hun basis in de werkelijkheid. Het Vikingkarakter was wel degelijk wreed, hard en ‘weerzinwekkend’ en had een ‘Slecht Gevoel voor Humor’. Die mentaliteit compenseerde hun in de minderheid zijn.
Dit boek stelt ons historiebeeld van – let wel – de Vikingen, en niet de Scandinaviërs, fundamenteel bij. Het werk bevat vooraan duidelijke kaarten, die iets vollediger mochten zijn, en achteraan drie bijlagen, noten, een systematische bibliografie en een register. Het werk vraagt wel een leesinspanning, maar de lezer wordt beloond met nieuwe inzichten.

[Walter Smits - 11/01/2022]