Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

Honger (vert. en naw. Adriaan van der Hoeven en Edith Koenders)

Knut Hamsun
Honger (vert. en naw. Adriaan van der Hoeven en Edith Koenders)
Oevers, 2022, 272 blz., EUR 22,50
ISBN: 9789492068835

“Moet het eigenlijk niet raadselachtig heten dat er zo veel liefdesromans geschreven zijn en zo weinig romans over honger?” vroeg W.F. Hermans zich af toen hij ‘Honger’ las, dat hij rekent “tot de vijf of tien formidabelste romans die er ooit geschreven zijn.”  In 1920 kreeg Knut Hamsun de Nobelprijs voor Literatuur. De latere winnaar Isaac Bashevis Singer zei over zijn Noorse collega dat het moderne proza helemaal aan hem schatplichtig is. Hamsuns reputatie kelderde na de Tweede Wereldoorlog, toen hij zijn bewondering voor Hitler had uitgesproken en zelfs zijn Nobelprijsmedaille aan Joseph Goebbels had geschonken. Maar nazistisch was zijn werk nooit geweest en zeker ‘Honger’ niet, de roman uit 1890 die voor Knut Hamsun de doorbraak had betekend. “Het was in de tijd dat ik hongerig door Kristiania zwierf, die wonderlijke stad die niemand verlaat zonder erdoor getekend te zijn…” Deze eerste zin van ‘Honger’ schreef Hamsun kort nadat hij uit Amerika terugkeerde en geweigerd had in Oslo (toen Kristiania) te ontschepen. De stad riep te veel nare herinneringen op. De naamloze verteller zwerft een herfst en een winter lang door de laat-19de-eeuwse Noorse hoofdstad. Hij kan de huur van zijn zolderkamer niet betalen en lijdt honger. Hij broedt op krantartikels en een toneelstuk, maar de concentratie en de inspiratie laten hem in de steek. De roman telt vier delen waarin de crisis, telkens tot het uiterste gedreven, aan het slot onverwachts en tijdelijk een oplossing vindt: een opgenomen krantenstuk, een vriendelijke traktatie, een kus die redding belooft en een inscheping zonder veel hoop, weg uit de hoofdstad. De man hongert, hallucineert en glijdt op een roetsjbaan van snel wisselende emoties, van woede naar sentimentaliteit, van exaltatie naar walging en van schaamte naar onverschilligheid. Hij vermoedt de straffende hand van God, bidt tot hem en bedelft hem dan onder godslasterende verwijten. En al denkt hij gek te zullen worden, hij blijft zijn omgeving met hysterische precisie en afstandelijkheid waarnemen. De absurde precisie (“elk onbeduidend detail op de deuren, de ornamenten, het plaveisel, alles stond me helder voor de geest”), de angst en het onbepaalde schuldgevoel herinneren aan het werk van Franz Kafka. De “stream of consciousness”-techniek loopt vooruit op Kafka, Joyce  en Virginia Woolf. Toch hongert Hamsuns anti-held niet alleen naar voedsel (dat hij op de duur niet meer kan verteren) maar ook naar literatuur. En al komt de lezer zo goed als niets over het  burgerlijke verleden van deze jongeman te weten (“Van mijn opgewekte aard was niets meer over.”), behalve de ontregelende honger zijn er zijn neurotische zenuwachtigheid en de manisch-depressieve aanleg (“God had zijn vinger in mijn zenuwstelsel gestoken en behoedzaam en nauw merkbaar de verbindingen wat verstoord.”). Maar afgeronde verklaringen of maatschappelijke aanklacht zijn ver te zoeken. Zeer modern doet de passage aan waar hem een woord te binnen schiet (“Kuboa”) dat betekenisloos blijft maar hem om zijn klank fascineert. Als deze bedeesde schrijver een onbekende vrouw op straat  aanspreekt, noemt hij haar zuiver om de klank Ylajali, waarna hij haar als een sprookjesprinses fantaseert. De man lijkt ook geremd door de schaamte over zijn maatschappelijke ‘val’ en de vrees voor het verlies van eerlijkheid, eergevoel en fatsoen. Wat hem niet belet meermaals op een onverwachte en onbegrijpelijke manier te struikelen. Het maakt ‘Honger’ tot een pijnlijk en grotesk-grappig, chaplinesk verhaal. Het proza van Hamsun is ook buitengewoon vinnig en levendig. De nieuwe vertalers bleven trouw aan de oorspronkelijke interpunctie, de afwisseling van heden en verleden tijd en het ritme verhogende gebruik van de vrije indirecte rede. ‘Honger’ is introspectief, maar nooit traag of gezapig. Het blijft een baanbrekend en springlevend meesterwerk in deze nieuwe Nederlandse vertaling.

[Johan De Haes - 23/06/2022]