Maria Sibylla Merian. Changing the Nature of Art and Science

Recent verscheen een nieuw boek over biologe Maria Sibylla Merian (Frankfurt am Main, 1647 - Amsterdam, 1717). Bij het grote publiek is deze dame wellicht vrij onbekend, maar in de wereld van de entomologen, biologen, botanici en (misschien) (kunst)historici klinkt haar naam en haar werk als een klok. Dit is niet het eerste boek dat over haar verschijnt. Nu bundelden enkele wetenschappers opnieuw een reeks teksten over haar leven en werk. Dit wel alles in de Engelse taal, hoewel zij van Duitse origine is en grotendeels in Nederland werkte. Haar interesse ging vooral uit naar rupsen en vlinders, die zij grondig bestudeerde en eigenlijk basisgegevens daarover verzamelde. Daarmee behoort ze tot de eersten die op een wetenschappelijke manier studies erover maakte en ook tekeningen met diverse details zoals het eierleggen ervan, de verpopping en hun eetgewoonten. Dit resulteerde in een studieboek. Als biologe had ze ook grote interesse in bloemen en planten waarover ze in 1675 een boek publiceerde: ‘Neues Blumenbuch’. Het bleef daar niet bij en ondanks familiale moeilijkheden legde ze zich verder toe op de studie van de natuur in het algemeen. 

Dat opnieuw over haar, maar vooral over haar werk een grondige aanvullende studie verschijnt, kunnen we alleen maar bejubelen. Het boek bestaat uit een twintigtal artikels die diverse facetten van haar werk behandelen. Ook over haar ex-man vernemen we nieuwe gegevens, want het familiale aspect gaan de auteurs niet uit de weg. Uiteindelijk heeft ze pionierswerk op het gebied van de studie van rupsen en vlinders geschreven. De wetenschappelijkheid van deze stevige uitgave wordt bevestigd door een uitgebreide reeks eindnoten en een grote bilbiografie. Logisch dat het boek is geïllustreerd met vooral ingekleurde tekeningen. 

Het gaat om een monumentale uitgave – in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam –, grondig voorbereid en uitgebreid. De vormgeving is sober maar dit verwachten we van zo’n wetenschappelijk boek. Gelukkig is er ook een index aan toegevoegd. We feliciteren auteurs en uitgever om zo’n weliswaar gespecialiseerd onderwerp vandaag nog te durven op de markt te brengen. Intussen genoten we van de vele afbeeldingen en de boeiende realisatie.