Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

De aarde volgens W.F. Hermans. De schrijver als geoloog

Salomon Kroonenberg
De aarde volgens W.F. Hermans. De schrijver als geoloog
Atlas Contact, 2023, 272 blz., EUR 25,99
ISBN: 9789045047515

De schrijver Willem Frederik Hermans (1921-1995) was als kind al gefascineerd door stenen, mineralen, fossielen en schelpen. In september 1940 ging hij sociale geografie studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Later maakte hij de overstap naar de fysische geografie. Door de oorlog liep de studie ernstige vertraging op. Pas in 1950 studeerde Hermans af in de fysische geografie. Twee jaar later werd hij assistent aan de Universiteit Groningen. Via wetenschappelijk medewerker werd hij uiteindelijk lector. Salomon Kroonenberg, zelf emeritus-hoogleraar in de geologie, stelde zich tot doel het belang van de geologie voor het schrijverschap en wereldbeeld van Hermans te bestuderen. Daarvoor gaat hij eerst uitvoerig in op Hermans’ Franstalige proefschrift: Description et genèse des dépots meubles de surface et du relief de l’Oesling, over bodemafzettingen in het noorden van Luxemburg. Hermans promoveerde op dit proefschrift in 1955 bij zijn leermeester Professor Jan Pieter Bakker in Amsterdam. De promovendus kreeg het judicium cum laude. Kroonenberg vindt dit oordeel wel terecht maar is ook kritisch: Hermans had de ideeën van zijn promotor goed uitgewerkt en zelf ook enkele originele ideeën toegevoegd, maar hij had ook veel kansen laten liggen. Na zijn proefschrift heeft Hermans geen noemenswaardig wetenschappelijk onderzoek meer verricht. Wel publiceerde hij in 1960 het lesboek Erosie. Het gerucht gaat dat Hermans dit boek vooral heeft geschreven om zijn kansen op een hoogleraarschap te vergroten. Het heeft hem niet geholpen. Toen hij in 1973 afscheid nam van de universiteit in Groningen, was hij nog steeds lector.
Kroonenberg is zeer kritisch over Erosie. Hij vindt het ver onder de maat als leerboek of handboek. Het bevat nogal wat inconsistenties in de naamgeving en uitleg. Vervolgens wijdt Kroonenberg enkele hoofdstukken aan de manier waarop Hermans de wetenschap in zijn literair werk verwerkte. Daar weet hij zeer interessante en diepere lagen in de verhalen bloot te leggen die een welkome aanvulling zijn op de vele reeds bestaande literaire analyses. Vooral het uitvoerige hoofdstuk over Nooit meer slapen is zeer boeiend en informatief. Verder zijn onder andere de surrealistische romans De God Denkbaar Denkbaar de God en Het evangelie van O. Dapper Dapper dankbaar studieobjecten voor Kroonenberg. Voor het slothoofdstuk over Hermans als wetenschapper interviewde Kroonenberg verschillende oud-collega’s van Hermans en bestudeerde hij de enorme hoeveelheid foto’s en dia’s van Hermans’ reizen in het archief van de schrijver. Het boek bevat een groot aantal fraaie foto’s, ook in kleur, die het verhaal voor een leek zeer verduidelijken. Kroonenberg concludeert dat Herman geen echte onderzoeker was, maar een wetenschapsfilosoof, gefascineerd door de nietigheid van de mens. Hij wijst in de verband op het visionaire slothoofdstuk van Erosie waar Hermans schrijft: ‘Maar er is nu eenmaal geen enkele reden om te veronderstellen dat het geologische tijdperk, dat door het gidsfossiel “mens” gekarakteriseerd wordt, eeuwig duren zal.’ En het boek eindigt met: ‘Geen mens zal ooit de stelling dat de mensheid eenmaal volledig verdwijnen zal, kunnen logenstraffen.’    

[Dick van Vliet - 29/05/2023]