Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het internationale landschap. Schilderen in de buitenlucht in de negentiende eeuw Henk van der Liet, Aleksandra Murre, Anne-Maria Pennonen en Nelleke de Vries 27/02/2024
Familielexicon (vert. Jan van der Haar) Natalia Ginzburg 27/02/2024
Het schrijverskasteel. De Neurenbergse processen: ontmoetingen aan de rand van de afgrond Uwe Neumahr 27/02/2024
Hoog geboren, ambitieus en eigenzinnig. Marie Catherine Josephe, gravin van Merode en prinses van Rubempré en Everberg (1743-1794) Freeke De Meyer 27/02/2024
Galg & Rad. Verhalen uit de geschiedenis van de lijfstraffelijke rechtspleging Frans Thuijs 27/02/2024
Italië, de bloeitijd 1250-1500 (vert. Alfons Caris) Indro Montanelli en Roberto Gervaso 27/02/2024
Noch engel, noch beest. Het bittere mensbeeld van Blaise Pascal als pleidooi voor mildheid Hanna Vandenbussche 27/02/2024
Frans Hals Bart Cornelis, Friso Lammertse e.a. 27/02/2024
We moeten het even over Xi hebben. De waarheid over de machtigste leider ter wereld Michael Dillon 27/02/2024
Erfgrond (vert. Janny Middelbeek-Oortgiesen) Maria Turtschaninoff 20/02/2024
Roelant Savery’s wonderlijke wereld Ariane van Suchtelen 20/02/2024
Encyclopedie van de Vlaamse Beweging. De synthese Aragorn Fuhrmann en Sarah Menu 20/02/2024
Onze koloniale erfenis Wendeline Flores en Wayne Modest 20/02/2024
Brugge. Stad van water. Biografie van een stad Jo Berten 20/02/2024
Tijdlijn van de geschiedenis NN 20/02/2024
Breydel. Het verhaal van een ambitieuze politieke familie in middeleeuws Brugge Lisa Demets 20/02/2024
België. 2000 Jaar geschiedenis Guy Vanthemsche en Roger de Peuter 20/02/2024
Schemering (vert. Manik Sarkar) Philippe Claudel 20/02/2024
Vluchtoord Marseille. De redding van emigranten, 1940-1941 Varian Fry 20/02/2024
Grootse gedachten. Extremen in democratisch Nederland, 1918-2019 Hans Schoots 20/02/2024
12345678910...Laatste

De man met de witte tulband. Roestam de Mammeluk, de oosterse bediende van Napoleon

Jos Gabriëls
De man met de witte tulband. Roestam de Mammeluk, de oosterse bediende van Napoleon
Boom, 2023, 519 blz., EUR 39,90
ISBN: 9789024432981

Jos Gabriëls was als senior onderzoeker werkzaam bij het Huygens Instituut voor Nederlandse Geschiedenis en Cultuur en specialiseerde zich in de geschiedenis van het napoleontische tijdvak (1799‑1815). Van zijn hand verschijnt nu De man met de witte tulband waarin hij Roestam de Mammeluk, de oosterse bediende van Napoleon tot uitgangspunt neemt voor een originele historische studie.
Op veel schilderijen die tijdens Napoleons bewind werden vervaardigd om diens daden te verheerlijken, is een oosters geklede man met een witte tulband te zien. Het is Roestam de Mammeluk, de lijfknecht die Napoleon meenam van zijn Egyptische expeditie en die hem vijftien jaar lang (1799-1814) als een schaduw volgde. Bijna niemand bracht zoveel tijd door met de keizer en had bijna onbeperkt toegang tot diens intieme leven als Roestam.
Gabriëls vertelt dat verhaal, waarvoor hij op een veelheid van gedrukte bronnen en literatuur steunt en op voorgaande onderzoekers voortbouwt. Maar hij wil niet zozeer een biografie van Roestam bieden, dan wel de persoonlijke relatie tussen de keizer en zijn bediende beschrijven en vooral uitleggen waarom Napoleon zoveel belang hechtte aan het gegeven dat Roestam zich als oosters geklede bediende aan zijn zijde moest vertonen.
De dienaar-meesterbetrekking staat in de eerste negen hoofdstukken centraal. Eerst verkent Gabriëls de asymmetrische relatie tussen (kamer)dienaar/lijfknecht en heer in een breder perspectief en evalueert hij Roestams herinneringen aan Napoleon. Vervolgens beschrijft hij de levens van Napoleon en de Armeens-Georgische Mammeluk Roestam Raza voor hun ontmoeting in Egypte en vervolgens Roestams leven in dienst van de keizer. Dan bespreekt hij de relatie tussen Roestam en anderen in Napoleons omgeving, zowel meerderen als gelijken. Ten slotte beschrijft hij hoe het Roestam verder verging na zijn stil vertrek in het vooruitzicht van Napoleons aftreden (1814).
In de laatste vijf hoofdstukken verschuift het perspectief naar de ruimere context van Roestams aanwezigheid aan Napoleons zijde. Roestam was de bekendste, maar niet de enige mammeluk in Franse dienst. Gabriëls bespreekt andere exotische bedienden en de exotische militairen in het Franse leger. Het laatste deel behandelt Roestams reputatie. Stereotypen en clichés met betrekking tot de bewoners van de Oriënt beïnvloedden de toenmalige beeldvorming en uitbeelding van Roestam en andere mammelukken, en dat zowel in positieve als negatieve zin.
In de epiloog kadert Gabriëls de mammelukomanie in het oriëntalisme en in Napoleons propaganda. Roestam moest door zijn oosterse uitrusting en aanwezigheid Napoleons Egyptische expeditie in herinnering houden. Hij was een levende reclamezuil van de Egyptische expeditie, terwijl de westerse tijdgenoten amper notie van de echte mammelukken hadden. Roestam was dan ook eerder een operette-mammeluk.
Het werk is fraai uitgegeven met leeslint en prachtig geïllustreerd met goed geduide kleurenillustraties, die in samenhang met de tekst staan. Noten, vier bijlagen, waaronder een lijst van alle (!) schilderijen waarop Roestam is afgebeeld, een lijst van geraadpleegde literatuur en een index op persoonsnamen sluiten deze originele cultuurhistorische studie af.

[Walter Smits - 04/12/2023]