Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het internationale landschap. Schilderen in de buitenlucht in de negentiende eeuw Henk van der Liet, Aleksandra Murre, Anne-Maria Pennonen en Nelleke de Vries 27/02/2024
Familielexicon (vert. Jan van der Haar) Natalia Ginzburg 27/02/2024
Het schrijverskasteel. De Neurenbergse processen: ontmoetingen aan de rand van de afgrond Uwe Neumahr 27/02/2024
Hoog geboren, ambitieus en eigenzinnig. Marie Catherine Josephe, gravin van Merode en prinses van Rubempré en Everberg (1743-1794) Freeke De Meyer 27/02/2024
Galg & Rad. Verhalen uit de geschiedenis van de lijfstraffelijke rechtspleging Frans Thuijs 27/02/2024
Italië, de bloeitijd 1250-1500 (vert. Alfons Caris) Indro Montanelli en Roberto Gervaso 27/02/2024
Noch engel, noch beest. Het bittere mensbeeld van Blaise Pascal als pleidooi voor mildheid Hanna Vandenbussche 27/02/2024
Frans Hals Bart Cornelis, Friso Lammertse e.a. 27/02/2024
We moeten het even over Xi hebben. De waarheid over de machtigste leider ter wereld Michael Dillon 27/02/2024
Erfgrond (vert. Janny Middelbeek-Oortgiesen) Maria Turtschaninoff 20/02/2024
Roelant Savery’s wonderlijke wereld Ariane van Suchtelen 20/02/2024
Encyclopedie van de Vlaamse Beweging. De synthese Aragorn Fuhrmann en Sarah Menu 20/02/2024
Onze koloniale erfenis Wendeline Flores en Wayne Modest 20/02/2024
Brugge. Stad van water. Biografie van een stad Jo Berten 20/02/2024
Tijdlijn van de geschiedenis NN 20/02/2024
Breydel. Het verhaal van een ambitieuze politieke familie in middeleeuws Brugge Lisa Demets 20/02/2024
België. 2000 Jaar geschiedenis Guy Vanthemsche en Roger de Peuter 20/02/2024
Schemering (vert. Manik Sarkar) Philippe Claudel 20/02/2024
Vluchtoord Marseille. De redding van emigranten, 1940-1941 Varian Fry 20/02/2024
Grootse gedachten. Extremen in democratisch Nederland, 1918-2019 Hans Schoots 20/02/2024
12345678910...Laatste

Caligula. Een biografie

Aloys Winterling
Caligula. Een biografie
Noordboek, 2024, 237 blz., EUR 22,90
ISBN: 9789464711066

Caligula zal altijd bekend blijven staan als de waanzinnige Romeinse keizer die zijn paard Incitatus tot senator wilde aanstellen. Volgens de biografen uit de oudheid, met Suetonius als belangrijkste bron, was hij wreed, decadent en psychisch gestoord. Aloys Winterling, een Duitse hoogleraar in Oude Geschiedenis, schreef in 2003 een biografie over de keizer, waarin hij dat beeld nuanceert. Het boek kreeg positieve recensies en in 2019 volgde een heruitgave in Duitsland, die ook naar het Nederlands werd vertaald. 
Winterling start met een kort hoofdstuk over de kinderjaren van Caligula en behandelt daarna de vier regeringsjaren van Caligula chronologisch. Hoewel het beschikbare bronnenmateriaal hem vaak niet toelaat om te achterhalen wat werkelijk is gebeurd, geeft hij mooi weer hoe Caligula zijn rol als keizer gaandeweg tirannieker invult.
In zijn eerste twee jaren neemt Caligula een zeer goede start als keizer: hij blijkt communicatief sterk en is geliefd door het volk. Maar met zijn jeugdig enthousiasme voor circus en theater, en zijn voorkeur voor luxe en verkwisting, gedraagt hij zich onconventioneel naar aristocratische normen. Ondanks de zinvolle maatregelen die de keizer doorvoert, voelen de oud-consuls zich niet op hun gemak. Na een ernstige ziekte zien zij bij Caligula de eerste tekenen van cynisme en immorele daden. Een samenzwering tegen de keizer zorgt voor een keerpunt in zijn heerschappij. Caligula laat als reactie geen koppen rollen, maar dwingt de senatoren om zichzelf te vernederen en maakt hen machteloos. Dat betekent het einde van de augusteïsche principes: Augustus probeerde de aristocratie voor zich te winnen door te doen alsof hij geen alleenheerser was, maar Caligula laat dat masker vallen. Hij heeft geen aristocratische erkenning nodig en durft dat openlijk te benoemen. Dat verklaart voor Winterling het negatieve en waanzinnige beeld dat de klassieke historici van Caligula scheppen. Ze willen hem niet herinneren als de keizer die de aristocratie vernederde en liet zien wat de keizerlijke macht allemaal vermocht. Makkelijker is de verklaring dat een keizer die een monarchie nastreeft, een geesteszieke tiran is, die terecht een wreed einde vindt. 
Het is verrassend dat een historisch onderzoek na twintig jaar opnieuw wordt uitgegeven, met slechts enkele taalkundige correcties en een beperkt uitgebreide bibliografie. Het onderzoek van literaire en archeologische bronnen staat immers niet stil. Maar de insteek van Winterling was vernieuwend en blijft relevant, omdat de valse informatie over Caligula, die Winterling weerlegt, nog steeds graag herhaald wordt. 
In zijn nawoord geeft Winterling aan dat hij zich, naast zijn nieuwe interpretatie van de keizer, ook als doel stelde om het levensverhaal van Caligula spannend te vertellen voor een lezer zonder vakkennis. Nochtans is zijn schrijfstijl vrij zakelijk. Er zijn de laatste jaren veel boeken over de Romeinse keizertijd verschenen, die inhoudelijk even sterk zijn, maar met meer passie geschreven zijn, zoals het recente ‘Keizer van Rome’ door Mary Beard. Naarmate het boek vordert, lijkt Winterling op dreef te komen en krijgt zijn verhaal meer diepgang. Het boek heeft zijn heruitgave dus zeker verdiend. 

[Katrien Vanacker - 09/02/2024]