Het Nederlandse stads- en dorpsgezicht. 1550-2000

Niemand zal ons tegenspreken als we stellen dat zowat van iedere stad of dorp een geschilderd zicht werd gemaakt. Kunsthistoricus Jim van der Meer Mohr bracht in een recente uitgave een overzicht van dit beeldmateriaal voor wat Nederland betreft samen in een fraai uitgegeven publicatie. Hij behandelt de periode 1550-2000. Al vroeger schilderden bijvoorbeeld Vlaamse Primitieven stadsgezichten, maar enkel als achtergrond en vaak met een mengeling van gebouwen uit diverse steden. Het gaat dan meestal om Bijbelse taferelen die in een bekende setting werden geplaatst. De vroege stadsgezichten die als een zelfstandig schilderij waren bedoeld, duiken pas in het tweede kwart van de zestiende eeuw op. Zijn overzicht start ongeveer daar en eigenlijk loopt dit genre tot op vandaag door. Dit betekent meteen dat we ook in dit boek een overzicht van stijlen uit die lange periode krijgen. Het verhaal daarvan bezorgt de auteur ons in de inleiding van deze uitgave, die zo’n twintig bladzijden telt. Het tweede en uitgebreider deel bezorgt ons een overzicht van de stads- en dorpsgezichten grotendeels ingedeeld per provincie en met enkele steden die uitspringen omwille van de overvloed (zoals Amsterdam). Per streek krijgen we een chronologisch overzicht. Gelukkig en terecht werd achteraan een index toegevoegd van alle vermelde steden en dorpen die in dit boek voorkomen. Een kunstenaarsindex ontbreekt evenmin, wat zeker nuttig is. Zo’n uitgave met harde kaft kan niet zonder een waaier aan kleurenillustraties. En werkelijk alleen al wat bladeren bezorgt ons een uitstekend beeld van het onderwerp. Zoals altijd zorgde de uitgever voor een uitzonderlijk aantal illustraties, die perfect zijn afgedrukt en op de correcte plaats in de publicatie werden geschikt. Het zet de zoeker, de kijker gemakkelijk aan de teksten te lezen. En we voegen er zeker aan toe dat de vormgeving keurig werd verzorgd. Dit verwachten we van W Books, maar we krijgen dit ook. Hopelijk wordt straks in Vlaanderen een boek met een gelijkaardig onderwerp op de markt gebracht.