Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Ik en Rome. Alle brieven Cicero 02/02/2026
Met nieuwe ogen. Vermeer door de lens van Mondriaan Andrea Maddalena 02/02/2026
Een van ons (vert. Lidwien Biekman en Tjadine Stheeman) Elizabeth Day 29/01/2026
Religie en het ontstaan van de moderne tijd (vert. Maria ter Steeg) Louis Dupré 29/01/2026
Diefstal. Roman (vert. Lucie Schaap) Abdulrazak Gurnah 29/01/2026
Moet dwalen Charlotte Mutsaers 27/01/2026
Dood in Berlijn (vert. Annemarie Vlaming) Christoph Peters 27/01/2026
Onveranderlijk zichzelf. Het leven van Arthur van Schendel (1874-1946) Rob Groenewegen 27/01/2026
Arm Vlaanderen. Een wereldgeschiedenis. Honger, ziekte en globalisering in het midden van de 19de eeuw Maarten van Ginderachter 27/01/2026
Ambitie en ondergang. De geldhonger van de Bourgondische vorsten Marc Boone 13/01/2026
Klank! Een muzikale geschiedenis van de westerse wereld Theo van den Bogaard 13/01/2026
Fantastische nacht en andere verhalen (vert. Ria van Hengel) Stefan Zweig 13/01/2026
Nieuwe Haagse School 1945-1975. Bovenal vrij Saskia Gras 13/01/2026
BDW. De Vlaams-nationalist die Belgisch premier werd. De biografie Tom de Smet 13/01/2026
European realities. Schilderkunst/Painting 1919-1939 Julia Dijkstra, Maite van Dijk, Anja Richter en Florence Thurmes 13/01/2026
1913. De grote kunstexplosie Roby Boes, Anne van Lienden en Jan Rudolph de Lorm 13/01/2026
De lotdagen Paul Demets 07/01/2026
Passage Parijs. In het spoor van de schrijvers Dirk Leyman 07/01/2026
Wat we kunnen weten Ian McEwan 07/01/2026
De Westhoek en Frans-Vlaanderen. 365 verrassende plekken Jan Yperman 07/01/2026
12345678910...Laatste

De heks van Gottem. Het waargebeurde verhaal van Tanneke Sconyncx verteld door haar afstammeling van de elfde generatie

Frederic Vermeulen
De heks van Gottem. Het waargebeurde verhaal van Tanneke Sconyncx verteld door haar afstammeling van de elfde generatie
Lannoo, 2024, 240 blz., EUR 24,99
ISBN: 9789401416283

In de vroegmoderne tijd werden duizenden vrouwen en ook wel mannen in Europa beschuldigd van hekserij, uiteraard ten onrechte. Tanneke Sconyncx of Anna De Coninck was een van hen. Met Jeanne Panne (Nieuwpoort) en Cathelijne van den Bulcke (Lier) behoort ze tot de bekendste slachtoffers van de heksenwaan in Vlaanderen en Brabant. Haar casus is uitvoerig gedocumenteerd en bestudeerd. Twintig jaar geleden kreeg ze eerherstel onder de vorm van een standbeeld op de markt van Tielt, evenals een plaquette aan het belfort daar.
Anna werd geboren omstreeks 1560 in Gottem (nu Deinze) en huwde in 1575 met Thomas Vermeulen of Vandermeulen van het Hof ter Leyen in Machelen. Ze waren middelgrote pachtboeren en hadden samen vier kinderen, waarvan twee al uit huis waren op het moment van haar proces. Na jaren van verdachtmakingen als gevolg van het ontslag van een knecht en door afgunst van haar neef, de baljuw van de heerlijkheid Ter Beke in Gottem, kwam het tot een van meet af aan dubieus hekserijproces. Tanneke werd gearresteerd op kerstavond 1602 en gevangengezet in Tielt, maar ontkende alle aantijgingen van hekserij en verklaarde dat de baljuw wraak wilde nemen wegens haar seksuele afwijzing en uit was op haar geld en goederen. Ze werd aan foltering onderworpen, bekende, herriep haar bekentenissen en werd terug onderworpen aan de scherpe examinatie, waaraan ze ten slotte op 2 juni bezweek. De opgeroepen chirurgijn verklaarde dat Tanneke niet gestorven was aan haar verwondingen opgelopen tijdens de folteringen, maar dat het de duivel was die haar nek had gebroken. De baljuw kon een proces met veroordeling en een eindvonnis forceren ten einde beslag te kunnen leggen op haar bezittingen. Thomas Vermeulen tekende beroep aan tegen het vonnis bij de Raad van Vlaanderen in Gent en kreeg vermoedelijk gelijk, want uit geen enkele historische bron blijkt dat de familie proceskosten moest betalen of bezittingen verloor.
Professor-emeritus rechtsgeschiedenis Jos Monballyu, die reeds twintig jaar geleden het proces grondig bestudeerde, toonde aan dat het een vorm van gerechtelijke dwaling was en zelfs op grond van de toenmalige rechtsprincipes niet rechtvaardig verlopen was.
De Leuvense hoogleraar economie Frederic Vermeulen vond dat hij via de derde zoon van Tanneke Sconyncx, Jan Vermeulen, in de elfde generatie afstamde van haar, ‘De heks van Gottem’. Hij geraakte geïntrigeerd door de zaak, wat de aanleiding werd tot het schrijven van deze historische roman. Hij geeft ruiterlijk toe dat hij schatplichtig is aan de studie van professor-emeritus Monballyu, vooral wat het laatste deel van zijn roman betreft.
Vermeulen slaagt erin een historische roman te schrijven die goed rekening houdt met het historisch kader van het laatste kwart van de 16de eeuw, inzonderheid de politiek-religieuze spanningen rond de calvinistische republiek in Gent en omstreken en de Spaanse herovering door Alexander Farnese. Hij weet ook de beklemmende sfeer van een lokale gemeenschap op te roepen, waarin wraak en afgunst de hekserijbeschuldiging faciliteerden. In de beschrijving van de relaties tussen de echtgenoten ligt het gevaar van anachronisme wel op de loer. Dat neemt niet weg dat dit een vlot leesbare roman is. Wel waren een kaart met de vermelde plaatsen en een overzicht van de personages nuttig geweest.

[Walter Smits - 14/10/2024]