Hieronder vindt u de jongste recensies. Selecteer een genre, vervolgens selecteer de recensie die u wenst u te bekijken en klik tenslotte op 'Lees recensie'.

Zoeken  Genre 

 TitelAuteurDatum
Het verweer van Etty Hillesum tegen het nazisme. Sporen van agency in haar dagboeken en brieven uit Amsterdam en Westerbork, 1941-1943 Lotte Bergen 18/11/2026
Ossip Zadkine. De Belgische connectie Véronique Van Passel e.a. 18/11/2026
Jean Brusselmans. Schilder van nature Ann Geeraerts, Kurt De Boodt, Eric Min e.a. 18/11/2026
Als er niets ontbreekt waar God ontbreekt. Christendom en religieuze onverschilligheid Jan Loffeld 18/11/2026
De Slag bij Ekeren. 30 juni 1703. Een vergeten strijd van de Spaanse Successieoorlog Danny Snelders 18/11/2026
1578. Had Brussel de Nederlanden kunnen redden? Een vergeten sleutelmoment in de geschiedenis van de Lage Landen Roel Jacobs en Jean-Jacques De Gheyndt 18/11/2026
Het laatste Vikingrijk. Hoe de Vikingen Noord-Europa veroverden en weer verloren (vert. Geri de Boer) Christina Ekero Eriksson en Bo Eriksson 18/11/2026
Marta Oulie (vert. en naw. Janke Klok) Sigrid Undset 18/11/2026
De dag na de bevrijding. Een drieluik over Europa Paul Scheffer 18/11/2026
Ai Weiwei Edouard Derom, Lee Ambrozy, Thomas Crow, Daniel De Decker, Rik Hemmerijcks, Alessio Palmeri, John Tancock, Lieven Van Den Abeele 18/11/2026
Kolchoze (vert. Floor Borsboom) Emmanuel Carrère 18/11/2026
Gevonden voorwerpen. Over estrades, oorlepels en putgalgen Lisette Luijkx (red.) 18/11/2026
Lijf der zotheid. Lichaam en geest in de late middeleeuwen Wendy Wauters 09/11/2026
Occulte complotten en samenzweringen Ruud Vermeer 09/11/2026
Tussen culturen. De Arabische kijk op vroegmiddeleeuws Europa Luit van der Tuuk 09/11/2026
Het oude Griekenland in vijftig monumenten (vert. Gertjan Wallinga) David Stuttard 09/11/2026
Angkor. Het mysterie van Cambodja Irini Biezeveld en Sophie Biard (red.) 09/11/2026
Auguste Viktoria, de laatste keizerin van Duitsland. Haar leven en werk in Duitsland, haar ballingschap in Nederland Alexandra von Ilsemann 09/11/2026
Het huis dat tussen vriend en vijand staat. De militaire opeisingen, 1938-1946 Marc Verschooris 09/11/2026
U2 Compleet. Het verhaal van de 291 songs Donien Clauteaux 09/11/2026
12345678910...Laatste

Atlas van de noordelijke mythologie. De godenwereld van Vikingen en Germanen (vert. Joris Capenberghs)

François Emion & Jean-Baptiste Rendu
Atlas van de noordelijke mythologie. De godenwereld van Vikingen en Germanen (vert. Joris Capenberghs)
Noordboek, 2024, 224 blz., EUR 34,90
ISBN: 9789464712339

De verbeeldingswereld van de prechristelijke volkeren in Noordwest-Europa – van Duitsland en Engeland tot Scandinavië en Groenland – behoort minder tot de parate kennis dan de antieke mythologie. Toch hadden de mythen en saga’s van Vikingen en Germanen grote invloed, onder andere op de westerse kunst, getuige bijvoorbeeld de Ringcyclus van Richard Wagner. Het was daarom een goed initiatief van de in 2023 in Frankrijk verschenen ‘Le Grand Atlas de la mythologie nordique’ te vertalen als ‘Atlas van de noordelijke mythologie. De godenwereld van Vikingen en Germanen’. De Franse auteurs-samenstellers zijn journalist en historicus Jean-Baptiste Rendu en François Emion, docent Scandinavische studies aan de Parijse Sorbonne, die ook tekende voor de inleiding. Vertaler Joris Capenberghs, historicus en antropoloog, koos er terecht bewust voor om in plaats van enkel van ‘Noordse of noordelijke mythologie’ te spreken ook expliciet als ondertitel ‘De godenwereld van Vikingen en Germanen’ toe te voegen.
Deze prechristelijke volkeren uit Noordwest-Europa hadden een samenhangende visie op het universum. Ze vatten het heelal op als een immense boom waaruit zich negen parallelle werelden vertakten. Ze dachten ook na over het ontstaan en de ontwikkeling van de kosmos en hadden ook een visie op de voltooiing ervan, wanneer alles zou worden vernietigd in de roemruchte ‘Godenschemering’.
Net als in vele andere mythologieën gedroegen de goden en godinnen zich als mensen met al hun (on)hebbelijkheden. Het mythische universum werd verder bevolkt door reuzen, dwergen, alven – de latere middeleeuwse elfen – Nornen, een soort van vrouwelijke schikgodinnen, die het levenslot van het individu bepaalden, en Walkuren, die de zielen van de als helden op het slagveld gestorven krijgers meevoerden naar het Walhalla.
Eeuwenlang werden deze verhalen mondeling doorgegeven, tot ze na de kerstening van de Vikingen in de 11de eeuw werden opgeschreven. De mythen en saga’s van Germanen en Vikingen kennen we nu uit IJslandse manuscripten uit de 13de en de 14de eeuw, waarin de Edda’s, goden- en heldenliederen en -gedichten, werden opgetekend, en uit de ‘Gesta Danorum’ van de 12de-eeuwse Deense geschiedschrijver en monnik Saxo Grammaticus.
De atlas is gestructureerd in zes hoofdstukken: de oorsprongsmythen of scheppingsverhalen (1), het godenpantheon van de onvoorspelbare Asen (2) en van de goedaardige Wanen en andere goden (3), fabeldieren, zoals zeemeerminnen, en fantastische wezens (4), de avonturen van Thor en Odin (5) en ten slotte de Ragnarök, een apocalyptisch verhaal (6). Aparte vensters gaan in op de bronnen, op belangrijke evoluties en op de runen.
De verhalen worden niet enkel weergegeven, maar ook in verband gebracht met historische evoluties, zoals de migraties van het 1ste millennium voor en na onze jaartelling, de spanning tussen veehoeders en akkerbouwers en de kerstening van Germanen en Vikingen. De atlas is prachtig geïllustreerd met reproducties van zowel eigentijdse bronnen als van latere schilderijen, die de mythen verbeelden. Die illustraties worden goed geduid. De atlas wordt vervolledigd met een degelijk register, wat het raadplegen vergemakkelijkt.

[Walter Smits - 25/11/2024]