Het verhaal van Mevrouw Berg. Novellen (vert. Liesbeth Huijer)

Na het bekroonde ‘Winterverhalen’ (2014) van de Noorse Ingvild H. Rishoi is er nu ‘Het verhaal over Mevrouw Berg’, vijf gebundelde novellen. Mevrouw Berg is een hamster, een verjaardagsgeschenk van een gescheiden moeder voor haar dochtertje. Als het diertje van dorst omkomt in het huis van de moeder “met haar hoge liegstem”, stort de wereld van het kind in elkaar. Geluk is intens maar uiterst breekbaar in deze verhalen. Het wit (“de mooiste kleur”) van de hamster en van de sneeuw steekt in de ogen van het kind af tegen de onzekerheid en de wederzijdse vijandigheid in een opgebroken gezin. Een meisje ontwaakt uit een nachtmerrie en “ze vraagt me of ze bestaat of ik zeker weet dat ze bestaat”. Als een vriendinnetje haar “wegtovert” en iedereen meegaat in dat spel, raakt ze in paniek (“Maar ik ben toch hier”). Van een broze identiteit is ook sprake in ‘The Life and Death of Janis Joplin’. Een zeventienjarig meisje met schoolmoeheid krijgt te horen dat ze op de bekende zangeres lijkt. Daar gaat ze helemaal in op zonder te beseffen hoe Joplin aan haar tragische einde kwam. De laatste twee verhalen hebben een mannelijke verteller. In ‘Dat wat licht geeft’ ziet een vijfjarig jongetje hoe zijn alwetende grote broer na zijn ontmoeting met twee in de tuin kamperende meisjes, onbenaderbaar en depressief wordt. Het verhaal eindigt met zijn pijnlijke vertrek. Naar een kostschool of een psychiatrische instelling? In de aangrijpende slotnovelle klimt een marginale jongeman uit een diep dal als hij Solveig leert kennen, die hem een kind schenkt en de mogelijkheid om eindelijk te studeren. Na de geboorte van een tweede kind verzinkt Solveig in een depressie en jaagt zij de bezorgde vader ongewild in de handen van haar tegendeel, een drugverslaafde femme fatale (“Ze kon praten tot de hele wereld een zootje werd en alles een symbool werd voor iets anders”). “‘Sorry’ zal ik zeggen.” Zo luidt de eerste zin  van dit verhaal dat net als de andere geheimzinnig in medias res begint. De verhalen van Ingvild Rishoi zijn van een zeer subtiele eenvoud, meer suggestief dan verklarend en vaak toegespitst op de nu eens wonderbaarlijke dan angstig-vervormende verbeelding van een kind, en met een fijne gevoeligheid voor seizoenen en hun wisselend licht en veranderlijke geuren. Het wonder van verandering is waarnaar deze jongens en meisjes verlangen en de pijnlijke ontwaking is wat ze vrezen, als de glimworm die een meisje in haar hand houdt. Het diertje glimt in de nacht maar laat ’s morgens een brandende plek achter. “Maar waarom moet het altijd zo gaan? Steeds het beste en het ergste om en om, om en om.” Ingvild Rishoi schreef knappe verhalen die je in deze  vertaling niet gauw vergeet.